Đồng hồ đo điện trở đất: Công cụ kiểm tra an toàn không thể thiếu

Trong các hệ thống điện dân dụng và công nghiệp, tiếp địa đóng vai trò như lá chắn cuối cùng bảo vệ con người và thiết bị trước sự cố rò điện. Tuy nhiên, hệ thống tiếp địa chỉ thực sự an toàn khi điện trở đất nằm trong giới hạn cho phép. Đó cũng là lý do đồng hồ đo điện trở đất trở thành thiết bị bắt buộc trong quá trình kiểm tra, nghiệm thu và bảo trì hệ thống điện.

1. Điện trở đất ảnh hưởng thế nào đến an toàn hệ thống điện?

Điện trở đất là thông số thể hiện khả năng tản dòng điện xuống đất khi xảy ra sự cố. Điện trở càng thấp, khả năng thoát dòng càng nhanh và mức độ nguy hiểm càng giảm. Ngược lại, điện trở đất cao khiến dòng điện không thoát được, làm tăng nguy cơ giật điện, cháy nổ và hư hỏng thiết bị.

Trong thực tế, điện trở đất bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như:

• Đặc tính đất (đất khô, đất ẩm, đất đá…)
• Kết cấu hệ thống cọc tiếp địa
• Thời gian sử dụng và điều kiện môi trường

Chính vì vậy, việc kiểm tra định kỳ bằng đồng hồ đo điện trở đất là yêu cầu quan trọng trong mọi hệ thống điện đạt chuẩn an toàn.

2.  Nguyên lý hoạt động của đồng hồ đo điện trở đất

Để hiểu vì sao đồng hồ đo điện trở đất cho kết quả khác biệt so với các phép đo điện trở thông thường, cần xem xét cách đo chi tiết và kh nào cần đo.. Hai khía cạnh này giúp làm rõ bản chất và vai trò của việc đo điện trở đất trong hệ thống điện.

2.1. Cách đồng hồ đo điện trở đất thực hiện phép đo

Không giống các phép đo điện trở thông thường, đo điện trở đất cần đánh giá khả năng tản dòng của đất trong điều kiện thực tế. Đồng hồ đo điện trở đất thường sử dụng phương pháp đo gián tiếp thông qua dòng điện thử và điện áp rơi trong đất.

Cụ thể, thiết bị sẽ tạo ra một dòng đo nhỏ, truyền qua hệ thống cọc tiếp địa chính và các cọc phụ, từ đó tính toán giá trị điện trở đất dựa trên định luật Ohm. Kết quả thu được phản ánh tương đối chính xác tình trạng tiếp địa tại thời điểm kiểm tra, thay vì chỉ đo một phần tử riêng lẻ như trong mạch điện thông thường.

Ở mức cơ bản, nhiều người thường tìm hiểu cách đo điện trở để kiểm tra linh kiện điện. Tuy nhiên, đo điện trở đất là một bài toán hoàn toàn khác, đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và phương pháp đo đúng chuẩn để đảm bảo độ tin cậy.

Xem thêm: Nhiệt kế ẩm giúp theo dõi nhiệt độ và độ ẩm hiệu quả

2.2. Khi nào cần đo điện trở đất để đảm bảo an toàn hệ thống

Bên cạnh nguyên lý đo, thời điểm và mục đích thực hiện phép đo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá mức độ an toàn của hệ thống điện. Trên thực tế, không phải lúc nào điện trở đất cũng cần được đo liên tục, nhưng có những thời điểm bắt buộc phải kiểm tra để đảm bảo an toàn cho con người và thiết bị.

• Khi lắp đặt mới hệ thống tiếp địa
• Trước khi nghiệm thu công trình điện
• Trong quá trình bảo trì định kỳ
• Khi phát hiện sự cố rò điện hoặc thiết bị bảo vệ hoạt động bất thường

Ở các công trình lớn như nhà xưởng, trạm biến áp hay tòa nhà cao tầng, việc đo điện trở đất thường được đưa vào quy trình kiểm tra tiêu chuẩn nhằm đảm bảo hệ thống luôn ở trạng thái an toàn.

3. Các phương pháp đo điện trở đất phổ biến hiện nay

Tùy vào điều kiện thực tế và loại thiết bị, việc sử dụng đồng hồ đo điện trở đất có thể được thực hiện theo nhiều phương pháp khác nhau.

3.1. Phương pháp 3 cọc truyền thống

Đây là phương pháp phổ biến và cho độ chính xác cao. Thiết bị sử dụng hai cọc phụ đóng xuống đất, tạo thành mạch đo với cọc tiếp địa chính. Phương pháp này phù hợp cho kiểm tra chuyên sâu, nhưng yêu cầu không gian đủ rộng để bố trí cọc đo.

3.2. Phương pháp đo không cần cọc phụ

Trong một số trường hợp đặc biệt, thiết bị cho phép đo điện trở đất mà không cần đóng thêm cọc phụ. Phương pháp này tiện lợi cho khu vực chật hẹp, tuy nhiên độ chính xác phụ thuộc nhiều vào điều kiện hệ thống và loại thiết bị sử dụng.

3.3. Đo điện trở đất bằng ampe kìm chuyên dụng

Hiện nay, ampe kìm đo điện trở đất được sử dụng ngày càng phổ biến nhờ tính tiện lợi và tốc độ đo nhanh. Thiết bị kẹp trực tiếp vào dây tiếp địa để đo mà không cần ngắt hệ thống hay đóng cọc phụ. Phương pháp này đặc biệt phù hợp cho kiểm tra nhanh và bảo trì định kỳ.

Trong nhóm thiết bị này, Hioki FT6380-50 là ampe kìm đo điện trở đất được thiết kế chuyên dụng cho công tác kiểm tra và bảo trì hệ thống tiếp địa. Thiết bị hỗ trợ đo điện trở đất và dòng rò một cách an toàn, phù hợp cho kiểm tra nhanh tại hiện trường, đặc biệt trong các hệ thống đang vận hành liên tục.

Phương pháp đo bằng ampe kìm như FT6380-50 rất thích hợp cho công tác bảo trì định kỳ và đánh giá nhanh tình trạng tiếp địa mà không làm gián đoạn hoạt động của hệ thống điện.

4. Lưu ý quan trọng khi sử dụng đồng hồ đo điện trở đất

Để kết quả đo phản ánh đúng tình trạng hệ thống, người dùng cần lưu ý một số điểm quan trọng:

• Chọn thời điểm đo phù hợp, tránh lúc đất quá khô hoặc quá ẩm bất thường
• Đảm bảo các cọc đo tiếp xúc tốt với đất
• Kiểm tra pin và hiệu chuẩn thiết bị trước khi đo
• Thực hiện nhiều lần đo để đối chiếu kết quả

Việc tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp số liệu chính xác mà còn đảm bảo an toàn cho người thực hiện đo.

5. FAQ: Có nên dùng đồng hồ vạn năng đo điện trở đất?

Cách đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng để kiểm tra linh kiện, dây dẫn hoặc mạch điện  cũng được nhiều người dùng. Tuy nhiên, đồng hồ vạn năng không thể dùng để đo điện trở đất của hệ thống tiếp địa, bởi phép đo này không đánh giá được khả năng tản dòng của đất trong điều kiện thực tế.

Chính vì vậy, đồng hồ vạn năng chỉ nên được sử dụng cho các phép đo điện trở cơ bản, trong khi việc kiểm tra điện trở đất vẫn cần đến đồng hồ đo chuyên dụng như Hioki FT6031-50 hoặc ampe kìm đo điện trở đất.

Từ góc độ an toàn điện, đồng hồ đo điện trở đất là thiết bị không thể thiếu trong việc kiểm tra và đánh giá hiệu quả của hệ thống tiếp địa. Khi được sử dụng đúng phương pháp và đúng thời điểm, thiết bị giúp phát hiện sớm các rủi ro tiềm ẩn, góp phần bảo vệ con người, thiết bị và toàn bộ hệ thống điện. Trong bối cảnh yêu cầu an toàn ngày càng cao, việc đầu tư và sử dụng đúng thiết bị là bước đi cần thiết và lâu dài.

Thông tin liên hệ:

Nhà phân phối chính thức Hioki tại Việt Nam:

• CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT WETECH VIỆT
• Hotline: Mr Lâm – 0901.940.968

Xem thêm: Cách đo transistor nhanh và chính xác bằng đồng hồ vạn năng