Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện chính xác

Dù bạn chỉ sửa điện trong gia đình hay làm kỹ thuật chuyên nghiệp, việc nắm vững hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng luôn là kỹ năng thiết yếu. Một thao tác sai, một thang đo chọn nhầm đều có thể dẫn đến hỏng đồng hồ, chập điện hoặc sai số nghiêm trọng. Bài viết này, Hioki sẽ tổng hợp đầy đủ và hệ thống nhất những điều bạn cần: nguyên tắc hoạt động, thông số kỹ thuật quan trọng, cách đo điện áp, dòng điện, điện trở, thông mạch đúng chuẩn để bạn có thể làm ngay mà không sợ sai.

1. Nguyên tắc hoạt động của đồng hồ vạn năng để đo đúng

Trước khi đi vào hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng, bạn cần nắm rõ chiếc đồng hồ vạn năng đang làm gì mỗi khi bạn xoay núm hoặc đặt que đo vào mạch. Khi hiểu nguyên lý, bạn sẽ biết tại sao phải đo song song, tại sao đôi lúc đồng hồ báo 0 hoặc lên max.

Với mỗi mục đích đo khác nhau sẽ cần hiểu những nguyên tắc hoạt động riêng

1.1. Đo điện áp (V): lấy tín hiệu song song tải

Khi đo điện áp, đồng hồ quan sát mức chênh lệch giữa hai điểm, không tham gia vào đường đi của dòng điện, chỉ lấy tín hiệu song song tải. Vì vậy:

Luôn đo song song với tải.
Chọn đúng loại: V~ (AC), V⎓ (DC).
Chọn thang cao hơn giá trị dự đoán (ví dụ 250V khi đo ổ cắm 220V).

Nếu bạn đặt sai thang (ví dụ đo 220V nhưng đặt 10V), đồng hồ có thể nhảy loạn hoặc hỏng cầu chì.

1.2. Đo dòng điện (A)

Đồng hồ sẽ cho dòng điện chạy qua bên trong nó, nên cần nằm trên đường đi của dòng, buộc phải đo nối tiếp

Phải ngắt mạch, mở đường dây và đưa đồng hồ vào nối tiếp.
Cắm que vào cổng A/mA đúng mức.
Không bao giờ đo dòng khi que còn cắm ở cổng V/Ω.

Đây là phần người mới sai nhiều nhất, chỉ cần sai lệch một động tác cũng sẽ dẫn đến kết quả lấy được sai.

1.3. Đo điện trở (Ω) chỉ thực hiện khi mạch hoàn toàn không có điện

Khi đo điện trở, đồng hồ tự cấp dòng nhỏ để kiểm tra mức cản trở của linh kiện, chỉ thực hiện khi mạch hoàn toàn không có điện. Nếu mạch còn điện, kết quả sai hoàn toàn và dễ hỏng đồng hồ.

Nguyên lý này là nền tảng để tiếp tục hiểu các phép đo nâng cao hơn như diode hay thông mạch.

2. Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng trong thực tế

Khi đã hiểu nguyên tắc, bạn chỉ cần làm theo từng bước. Phần này tổng hợp đầy đủ thông tin giúp bạn đo chính xác và tránh lỗi thường gặp.

2.1. Đo điện áp AC/DC chuẩn xác

Đây là tác vụ bạn sẽ dùng nhiều nhất, từ kiểm tra ổ cắm, nguồn adapter, đến đo pin xe máy.

Cách thực hiện:

Chọn V~ khi đo AC (220V gia đình).
Chọn V⎓ khi đo DC (pin, adapter 12V).
Đặt que đỏ vào cực dương, que đen vào cực âm.
Đặt song song với nguồn.
Chọn thang đo cao hơn giá trị dự kiến.

Nếu bạn đo ổ cắm mà chỉ thấy 180–190V, rất có thể dây trung tính hoặc pha bị lỏng.

2.2. Đo dòng điện

Để đo dòng điện chính xác, bạn cần cho dòng chạy qua đồng hồ, giống như đặt một trạm kiểm soát trên đường dây.

*Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng đo dòng điện*

Cách đo đúng:

Ngắt nguồn điện.
Mở mạch tại điểm muốn đo.
Cắm que vào cổng A hoặc mA tùy dòng lớn hay nhỏ.
Đưa đồng hồ vào nối tiếp.
Sau đó bật lại nguồn.

Đo dòng sai thang là nguyên nhân phổ biến làm cháy cầu chì đồng hồ.

2.3. Đo điện trở (Ω) chính xác nhất khi mạch không có điện

Không được đo khi mạch còn điện.
Chọn thang Ω phù hợp.
Chạm que vào hai đầu linh kiện.
Nếu đo dây dẫn: kết quả gần 0 nghĩa là dây tốt.
Tránh chạm tay vào cả hai que khi đo điện trở lớn vì mồ hôi sẽ tạo thành điện rẽ nhánh gây sai số

*Đo điện trở chính xác khi mạch không có điện*

2.4. Đo thông mạch để kiểm tra dây đứt cực nhanh

Chọn chế độ “Continuity” (biểu tượng loa).
Nếu kết nối thông, đồng hồ phát tiếng “bíp”.

Trong sửa điện gia đình, đây là thang được dùng rất nhiều để kiểm tra ổ cắm, dây nguồn, thiết bị bị đứt mạch.

2.5. Đo diode để kiểm tra linh kiện trong mạch điện tử

Chọn thang diode.
Đo thuận sẽ hiển thị sụt áp (~0.6V với diode silicon).
Đo ngược thường hiển thị OL.
Nếu cả hai chiều đều OL hoặc cả hai chiều đều thấp như nhau → diode lỗi.

Tất cả bước trên là nền tảng mà bất kỳ ai tìm hiểu cách dùng đồng hồ vạn năng đều phải nắm vững.

Ngoài ra, hiện nay Hioki cũng cung cấp nhiều thiết bị đo điện chất lượng cao, được sử dụng phổ biến trong các công trình và hệ thống kỹ thuật. Một số sản phẩm tiêu biểu mà bạn có thể tham khảo gồm:

Những sản phẩm này đều có độ bền cao, khả năng đo chính xác và phù hợp cho cả thợ điện chuyên nghiệp lẫn người dùng kỹ thuật thông thường.

3. Những lưu ý quan trọng để sử dụng đồng hồ vạn năng bền và an toàn

Khi đã quen với các cách đo cơ bản, bạn sẽ cần đảm bảo đồng hồ hoạt động ổn định lâu dài. Khi bạn dùng đúng cách không chỉ giúp đo chính xác mà còn tăng tuổi thọ thiết bị. Một vài mẹo nhỏ dưới đây sẽ giúp bạn tránh lỗi hư hỏng thường gặp.

Không bao giờ đo vượt thang đo: Nếu không chắc giá trị cần đo lớn hay nhỏ, hãy chọn thang cao hơn. Việc bắt đầu bằng thang thấp có thể khiến đồng hồ quá tải.
Kiểm tra que đo trước mỗi phép đo: Nhiều trường hợp đo sai chỉ vì quên chuyển que từ cổng A về cổng V/Ω.
Tránh đo điện trở khi mạch còn nguồn: Điều này dễ gây cháy đồng hồ.
Bảo quản đúng cách: Đầu que bẩn → tiếp xúc kém → sai số. Nên vệ sinh định kỳ và cất đồng hồ trong hộp, tránh ẩm.

Lưu ý về tiêu chuẩn CAT (rất quan trọng)

CAT II: thiết bị dân dụng
CAT III: hệ thống phân phối, tủ điện
CAT IV: trạm điện, lưới điện ngoài trời

Nếu thiết bị chỉ CAT II nhưng bạn đem vào nhà máy là cực kỳ nguy hiểm.

Qua hướng dẫn trên, hy vọng bạn đã nắm được từ nguyên tắc hoạt động, cách đo từng loại giá trị đến những lưu ý an toàn quan trọng nhất khi thao tác. Một khi hiểu rõ hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng, bạn sẽ tự tin kiểm tra điện áp, dòng điện, điện trở, tìm lỗi trong dây dẫn hoặc thiết bị trong tích tắc mà không còn lo nhầm lẫn.

Thông tin liên hệ:

Nhà phân phối chính thức Hioki tại Việt Nam:

CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT WETECH VIỆT
Hotline: Mr Lâm – 0901.940.968

1. Nguyên tắc hoạt động của đồng hồ vạn năng để đo đúng