Đồng hồ đo điện vạn năng có mấy loại và cách dùng

Nếu bạn từng nhìn thấy thợ điện cầm một thiết bị nhỏ gọn với hai sợi dây màu đỏ, đen và đo được hàng loạt giá trị điện, đó chính là đồng hồ vạn năng. Dù rất quen thuộc trong ngành điện, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ đồng hồ đo điện vạn năng, nó đo được những gì và tại sao ai làm điện cũng cần một chiếc. Bài viết này, Hioki sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất thiết bị, đồng thời hướng dẫn cách sử dụng sao cho an toàn và chính xác.

1. Đồng hồ đo điện vạn năng là gì?

Trước tiên, hãy bắt đầu từ câu hỏi cơ bản nhất: đồng hồ đo điện vạn năng là gì? Đúng như tên gọi, đây là thiết bị vạn năng vì có thể đo nhiều thông số điện khác nhau chỉ trong một thân máy, bao gồm: điện áp, dòng điện, điện trở, kiểm tra thông mạch, đo diode và ở các dòng cao cấp còn có đo tụ điện, đo tần số, đo nhiệt độ.

Bạn có thể hình dung đơn giản như thế này: thay vì mang theo cả một hộp đồ nghề cồng kềnh, chỉ một chiếc đồng hồ đo điện đa năng là đủ để kiểm tra toàn bộ từ ổ cắm, dây dẫn, pin, adapter cho đến bo mạch điện tử. Nhờ đó, thiết bị này trở thành công cụ không thể thiếu của thợ điện dân dụng, kỹ thuật viên, thợ sửa điện tử và cả những người thích tự sửa đồ trong nhà.

Điều khiến đồng hồ vạn năng được ưa chuộng là tính đơn giản: chỉ cần xoay núm đến đúng chức năng và chạm que đo vào đúng điểm, kết quả sẽ hiển thị ngay. Tuy nhiên, để đo chính xác và không làm hư thiết bị, người dùng vẫn cần hiểu rõ từng chế độ đo.

2. Đồng hồ đo điện vạn năng hoạt động như thế nào?

Sau khi biết đồng hồ vạn năng là gì, nhiều người thường thắc mắc: “Tại sao chỉ một thiết bị nhỏ như vậy lại đo được nhiều thông số khác nhau?” Thực ra, nguyên lý của đồng hồ vạn năng không hề phức tạp như bạn nghĩ.

Bên trong mỗi thiết bị luôn có một bộ vi xử lý (đối với loại điện tử) hoặc hệ thống cuộn dây, từ trường (ở loại analog). Khi bạn xoay núm chọn chức năng, đồng hồ sẽ thay đổi cách hoạt động với dòng điện mà bạn đưa vào. Ví dụ:

• Khi chọn thang đo điện áp, đồng hồ sẽ nhận dòng điện rất nhỏ để phân tích mức chênh lệch thế.
• Khi đo điện trở, đồng hồ tự bơm một dòng điện nhỏ qua linh kiện để kiểm tra mức cản trở.
• Khi đo thông mạch, đồng hồ chỉ cần xác nhận xem điện có đi từ đầu này sang đầu kia hay không.

Một hình dung đơn giản để hiểu hơn về hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng: Đồng hồ vạn năng giống như một nhân viên kiểm tra đa nhiệm trong nhà máy, mỗi khi bạn giao một nhiệm vụ mới, nó sẽ đổi công cụ phù hợp để xử lý. Nhờ cơ chế chuyển đổi thông minh này mà chỉ một thiết bị có thể thay thế cả một bộ dụng cụ đo phức tạp.

Điểm đáng nói là các model điện tử hiện nay còn có khả năng tự động chọn thang (Auto Range). Điều này giúp người mới tránh được lỗi chọn sai mức đo, điều rất dễ xảy ra nếu bạn chưa quen thao tác.

3. Ứng dụng thực tế từ đồng hồ vạn năng

Để hiểu sâu hơn đồng hồ vạn năng là gì, hãy nhìn vào những tình huống thực tế mà nó giải quyết. Không phải chỉ thợ điện chuyên nghiệp mới cần, ngay cả người dùng trong gia đình cũng có thể tận dụng rất nhiều.

3.1. Phát hiện lỗi điện trong nhà một cách dễ dàng

Đèn nhấp nháy, quạt chạy yếu, ổ cắm không lên điện… đây đều là những sự cố hằng ngày. Nhờ đồng hồ vạn năng, bạn có thể tự kiểm tra:

• Ổ cắm có mất nguồn không
• Dây nguồn của thiết bị có bị đứt ngầm không
• Pin điều khiển còn đủ điện không
• Adapter có đang sụt áp gây chập chờn thiết bị

Nhiều người từng mang thiết bị đi sửa chỉ để nhận ra lỗi do dây nguồn bị đứt. Nếu có đồng hồ vạn năng, bạn biết ngay trong 10 giây.

3.2. Hỗ trợ sửa chữa điện tử và DIY tại nhà 

Nếu bạn thích mày mò board mạch, loa, quạt, ampli… thì đồng hồ điện đa năng càng quan trọng. Nó giúp bạn:

• Xác định linh kiện đã chết hay còn hoạt động
• Kiểm tra tín hiệu trên bo mạch
• Bắt bệnh tụ yếu, đây là nguyên nhân khiến máy bơm yếu hoặc quạt quay chậm
• Tìm điểm chạm chập gây cháy cầu chì

Với những người mới, chiếc đồng hồ này giúp nhìn thấy các thông số mà mắt thường không thể nhận biết.

3.3. Dùng để đánh giá chất lượng nguồn cấp

Bạn có bao giờ thấy laptop bị sập nguồn dù vừa thay sạc? Hay điện thoại sạc mãi không đầy. Nhiều trường hợp không phải do thiết bị, mà do nguồn cung cấp không ổn định. Đồng hồ vạn năng giúp bạn kiểm tra:

• Adapter có đủ điện áp hay không
• Nguồn DC của máy bơm có bị sụt áp khi tải nặng
• Pin có bị ảo dung lượng

Hiểu chất lượng nguồn trước khi kết luận thiết bị hỏng sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều chi phí sửa chữa.

Bây giờ bạn đã hiểu rõ đồng hồ vạn năng là gì, nó hoạt động như thế nào và tại sao lại quan trọng đến vậy trong sửa chữa điện. Dù là kỹ thuật viên hay chỉ là người thích tự sửa đồ trong nhà, sở hữu một thiết bị đa dụng như này sẽ giúp bạn chủ động hơn rất nhiều trong kiểm tra và xử lý sự cố. Và nếu bạn luyện tập thường xuyên, việc đọc và sử dụng đồng hồ sẽ trở nên tự nhiên như một phản xạ.

Thông tin liên hệ:

Nhà phân phối chính thức Hioki tại Việt Nam:

• CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT WETECH VIỆT
• Hotline: Mr Lâm – 0901.940.968